اصولي مبارزهجويانه، تعصبآميز، و حتي وحشيانه داشت؛ و دشمني و دوستي عميقي ايجاد كرد. اساس مفاهيم آن مبتني بر قانون حقيقي نيلوفر آبي، يا به نام ژاپني آن هوكه ـ كيوست.
جالب است كه اين تنها مذهبي است كه به نام موٴسس آن ناميده ميشود. مسلماً نيچيرن شونين سركشترين و متعصبترين مصلحان بودايي است. او دست كم دو معبد ايجاد كرد؛ در سال1273، كوئون ـ جي را در مينوبو (واقع در كائي)1 كه خاكسترش در آن جا نگهداري ميشود؛ و سوچوجي را در ايكگامي2، جايي كه در آن فوت كرد، و اين معابد مراكز اصلي مذهب نيچيرن است.
مذهب نيچيرن به تدريج به نُه فرقه تجزيه شد، كه پنج تاي آن هنوز باقي است و داراي5074معبد (در حدود 1917) است. سه فرقه مربوط به سدهٴ سيزدهم است، دو تا از سدهٴ چهاردهم، يكي از سدهٴ پانزدهم، و سه تا از سدهٴ شانزدهم. دربارهٴ سادارماپونداريكا ـ سوترا
¿ جلد يك.
2. مذهب جي3 (1275) ـ مذهب جي را ايپن در 1275، تأسيس كرد. ايپن شونين4 در 1239 زاده شد؛ نام اصلياش اوچي ميچيهيده5 بود؛ در صومعهٴ تندايي توكوچي ـ ياما، در ايو6، تحصيل كرد؛ و اصول مذاهب جودو و نمبوتسو را هم آموخت. در ژاپن به مسافرتهاي زيادي پرداخت تا آيين خود را تبليغ كند، و از اين رو، به
عابد سياح7 ملقب شد. در 1289، در معبد شينكو ـ جي، در سيتسو8، از دنيا رفت. در 1886، انشو دائيشي9 لقب گرفت.
جي آخرين مذهب از مذهبهاي چهارگانهٴ آميدايي است، كه سه تاي اولي عبارتاند از نمبوتسو، جودو، و شين. اين مذهبها اهميت زيادي براي وعظ سيار به سبك بنيانگذار مذهب قائل است. با اين همه، توفيق چنداني نيافت، و در حدود 1917 تنها 513 معبد داشت. مركز اصلي آن فوجيساوا در ساگامي قرار دارد. اين مذهب به سيزده شعبه تقسيم شده است.